Skip navigation
 Back
10/09 ––
04/12
Oekraine: het pad naar vrijheid Koop tickets
Tentoonstelling vanaf 10 september

Oekraine: het pad naar vrijheid

Noorderlicht en de Akerk presenteren een tentoonstelling over Oekraïense fotografie van de zeventiger jaren tot aan nu. Er wordt een land verbeeld dat ingeklemd is tussen de twee grootmachten Rusland en EU/NATO, die er beiden hun belangen doen gelden. Het werk is gemaakt door fotokunstenaars en fotojournalisten die hun eigen land als werkgebied hebben.

Vanaf het moment waarop de beeldtaal in het land zich begint te bevrijden van het opgelegde juk van de Sovjet-Unie, tot de oorlog van nu die elke fotograaf in Oekraïne tot oorlogsfotograaf heeft gemaakt, laten Oekraïense fotografen in deze tentoonstelling scherp zien hoe kunst tegelijkertijd autonoom is en een spiegel van de turbulente samenleving waarin zij tot stand komt.

We zien werk van bekende en minder bekende fotografen, van jonge talenten tot aan kunstenaars uit het canon van de Oekraïense fotografie. Met name de Kharkiv school in de fotografie was vanaf de jaren ’70 leidend. Het werk kenmerkte zich door een experimenteel realisme, waarin het lichaam als politiek object een veel terugkerend motief was. Verderop in deze aanvraag is een essay opgenomen van onze Oekraïense partner, curator Kateryna Radchenko, waarin een schets gegeven wordt van de geschiedenis en de ontwikkeling van de fotografie in Oekraïne.

Van de Sovjet-Unie en de val ervan, tot de Oranje revolutie, de Maidan protesten en de huidige oorlog: het politieke klimaat in Oekraïne is altijd beladen geweest en dat zien we terug in het werk van haar kunstenaars. In de tentoonstelling is dan ook werk te zien dat reflecteert op de huidige oorlog die ons in het Westen compleet overviel.

Nu de eerste shock uitdooft, denken wij dat dit een goed moment is om onze betrokkenheid te intensiveren door meer kennis over Oekraïne en haar cultuur naar het westerse publiek te brengen. Daartoe is beeldende kunst een geëigend medium; met name de fotografie met haar directe en overal tegenwoordige beeldtaal. Kunst is een integraal onderdeel van een samenleving en toen het normale maatschappelijke leven werd verdrongen door een leven in oorlog, kwam ook de beroepspraktijk van kunstenaars tot stilstand. Onder hen konden de fotografen nog het dichtst bij hun vak blijven opereren: de praktijk veranderde kunstfotografen in oorlogsfotografen, die met hun kennis en vaardigheden bijdroegen aan het vastleggen van het leven onder aanval en het verspreiden van die kennis.

Oekraïense kunst kent een rijke geschiedenis die in het westen nooit heel bekend is geworden, des te meer reden om deze nu onder de aandacht te brengen van het publiek in Nederland en daarbuiten. Ons project is zelfs internationaal gezien de eerste aanzet tot een anthologie van Oekraïense fotografie. We beginnen in de jaren ‘70, de start van de Kharkiv school in de fotografie en het begin van de ontwikkeling van een beeldtaal die kenmerkend zou worden voor het land, en eindigen in het nu.

Samenstelling

De tentoonstelling wordt samengesteld door Kateryna Radchenko, Oekraïense curator die onder andere verantwoordelijk is voor het fotofestival Odessa Photo Days, samen met Wim Melis, hoofdcurator van Noorderlicht en Donald Weber, bekend Canadees fotograaf die lang in Oekraïne heeft gewoond en nu doceert aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag.

The Information Front

Radchenko, Weber en Christopher Nunn (Engels fotograaf met tien jaar ervaring in de Donbas) werken onafhankelijk hiervan aan een reeks van drie kranten over Oekraïne, die worden vormgegeven door de bekende Nederlandse fotoboekvormgever Sybren Kuiper. De kranten worden gepubliceerd onder de titel ‘The Information Front’, een term die in Oekraïne gebruikt wordt voor strijdvoering door middel van informatie. Het initiatief voor deze tentoonstelling is gegroeid vanuit een dialoog met hen over de publicaties en de verspreiding ervan. Het eerste deel van de krant is bijna gereed en handelt over de actuele oorlog. Deel twee gaat in op de geschiedenis van Oekraïne, het pad naar de huidige situatie en de rollen van het Westen en Rusland.

Toegangsprijzen voor bezichtiging tentoonstelling en kerk

• Standaard: € 5,00
• Kinderen tot 18 jaar en Oekraïense staatsburgers: gratis

Geopend dinsdag tot en met zaterdag 10:00 - 17:00 uur en zondag 12:00 - 17:00 uur.